Enflasyon Hedeflemesi Nedir

Enflasyon Hedeflemesi

Yılsonunda ve / veya orta vadede enflasyon oranını belirli bir noktada ya da aralıkta gerçekleşmesini sağlamaya çalışmaktadır.

Gelişmiş ve gelişmekte olan ülke merkez bankaları arasında ilk uygulamaları sırasıyla Yeni Zelanda Merkez Banaksı ile Şili Merkez Bankası 1990 yılında yapmaya başlamıştır.

Enflasyon hedeflemesi için ilk önce çeşitli enflasyon türlerini hesaplamada kullanılan fiyat endekslerindeki yılsonları itibariyle yıllık değişiklikler hedeflenir.

Bu fiyat endeksleri tüketici enflasyon oranı olabileceği gibi çekirdek enflasyon oranları da olabilir. Ülkemizde içinde bulunulan yıl ve izleyen iki yıl için yılsonu yıllık tüketici fiyat endeksleri (TÜFE) artış oranı hedef olarak tespit edilmektedir.

Uygulamada hedef ya nokta hedef ya da bir bant aralığı hedefi olarak tespit edilir.

Nokta hedefte belirli bir enflasyon oranı artışı hedeflenir ve uygulamada bu orana ne kadar yaklaşılırsa o kadar başarılı olunur.

Bant aralığı tespit edildiğinde enflasyon oranı belirli bir bant aralığında dalgalanmasının hedeflenmesi sağlanır ve bu aralık içinde kalındığında hedef tutturulmuş sayılır.

Ülkemizde nokta hedef uygulanmaktadır.

Nokta hedef ve / veya çekirdek enflasyon göstergeleri yerine tüketici enflasyon oranının hedef olarak kullanılması uygulamada diğer alternatiflere göre daha zordur.

Enflasyon hedeflemesi açık veya örtük olarak uygulanabilir.

Örtük hedeflemede kamuoyuna hedef resmi olarak açıklanmaz. Ancak merkez bankasının politikaları izlenerek veya onun verdiği sinyaller yorumlanarak hedefin ne olduğu örtük olarak bilinebilir.

Açık hedeflemede hedef oran veya oran aralığı kamuoyuna açıklanır.

Türkiye'de uygulama 2002 yılında ilk önce örtük enflasyon hedeflemesi şeklinde başlamış, daha sonra 2006 yılında açık enflasyon hedeflemesine geçilmiştir. Bu metinin yazıldığı sırada halen bu uygulama devam etmektedir.

Ülkemizde yılsonu hedef TÜFE oranı hükümet ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nca (TCMB) beraber tespit edilmektedir. Hedeflenen enflasyonu tutturmak için uygulanan para politikası araçlarının seçiminde ve hangi şartlarda uygulanacağına Merkez Bankası Kanunu gereğince TCMB bağımsızca kara verme yetkisine sahiptir.