MESELE BTC
MESELÂ BTC

Seyahat İçin BlockChain

Yine düştük yollara…

Bunun ötesinde belki İstanbul’dan ya da Londra’dan New York’a uçmak nispeten zahmetsiz. Ama gelin bir de İstanbul’dan Tayland’daki Chang Rai’ye gitmeye kalkın. Mevcut ana havayollarının dışında nispeten az bilinen ve lokal uçuşlar yapan havayollarına binmeye kalkın.

Seyahat sistemi ve sorunları

Sistemlerin birbirinden bağımsız olması nedeniyle oyuncular arasındaki ilişkiler de karmaşık. Bir havayolu bir uçağı uçuşa açtığında sistemlerinde bir ürün yaratıyor. Acentelere bu ürünü satmak için imkan verdiğinde aslında bir nevi acentelere bir tür kredi açmış oluyor. İşte bu kredi nedeniyle acenteler, üye olan havayolları için havayolları birliği olan IATA’ya, üye olmayanlar havayollarından herbirine ayrı ayrı kapora yatırmak zorundalar. Ayrıca acenteler ile havayolları arasındaki bu bilet satışının ödemesi için günlerce süren uzun ve yüksek komisyonların ödendiği bir hesaplaşma süreci var. Şöyle söyleyelim: sadece IATA hesaplaşma sistemi yılda 400 milyar ABD Doları işlem yapıyor ve sırf bu işlemler için bankalara 7.7 milyar ABD Doları komisyon ödeniyor.

Blockchain bu sorunları çözmek için neler getirebilir?

Blockchain için her zaman söylediğimiz, belli bir merkezi otoritenin varlık nedeni olan güven ihtiyacını minimuma indirebilmesi. Burada da Blockchain herhangi bir partinin güdümünde olmayan ve tüm partilerin güvenle bağlanabilecekleri bağımsız bir platform olarak taraflar arasındaki bilgi paylaşımı ve para ödemelerini rahatlıkla gerçekleştirebilir.

Sadece sorunlar çözmek için değil yeni fırsatlar da var — örnek: Further Network

Further Network

Son kullanıcılar için büyük kolaylıklar getirmeyi planlıyorlar. Bunlardan biri uçuş biletini basit bir kağıt parçasından daha akıllı hale sokmak. Daha önce bahsettiğimiz Akıllı Kontrat haline getirmek. Ne demek bu? Normalde aldığınız bilet size ait bilgiler, uçuşunuzun detayı ve kaç para ödediğinizi yazar. Buna daha başka detaylar eklemek istemez misiniz? Örneğin vejetaryen menü istediğiniz, seyahatte size özel TV programlarının (mesela sadece romantik komedileri) sunulmasını, koltuk arası genişliğinin belli bir cm’den fazla olmasını? Bu ve benzeri bilgileri kendi dijital kimliğinizde paylaşabilir ve dilediğiniz partiye dilediğiniz kadar bilgiyi verebilirsiniz (havayoluna başka, otele başka).

Geniş koltuk aralığı için ekstra ücret öder misiniz?

Bir başka kolaylık da uçuşları daha değiştirilebilir hale getirmek. Birkaç uçuştan oluşan bir biletini uçuşlarından birini otomatik değiştirmek, uçuşu (ya da bir ayağını) bir başkasına devredebilmek gibi.

Otellere de bakalım: Seyahat acenteleri bir şehirdeki konaklama olanaklarını (otel hatta evleri bile) akıllı bilet haline getirebilirler. Siz de herhangi bir şehirdeki bir fuara gitmeden önce dijital kimliğinizden istediğiniz bilgileri paylaşarak istediğiniz konaklamayı alabilirsiniz. Bunu ödemek için de istediğiniz para cinsini ya da KriptoParayı kullanabilirsiniz.

Ödeme demişken, son kullanıcı olarak ödediğimiz bu parayı, Akıllı Kontratımız havayolu, seyahat acentesi ve diğer servis verenler arasında otomatik olarak bölüştürecek, arka plandaki pekçok pürüz yok olacak.

Further Network, yukarıdaki sistemin çalışabilmesi için bir de kendi Token’ı olan Aton’u çıkarıyor. Daha önceki yazılarımızda Token Dünyası’nın nasıl çalıştığından bahsetmiştik. Further Network de sadece bir şirket değil bir ekosistem yaratıyor ve hisse senedi çıkarmak yerine Aton’u çıkararak gerek kendisini fonluyor gerekse de sistemin çalışması için gerekli enerjiyi sağlıyor. Örneğin Blockchain içindeki oyuncuların yeni işlem (örneğin Akıllı Bilet) yaratmak için Aton’a ihtiyacı olacak. Ya da sistem içindeki tüm işlemleri Aton üzerinde tutarak, sistem kullanıcılarına dünyadaki mevcut paralardaki kur değişimlerinden bağımsız bir bakiye ölçme aracı sunacak. Bunun yanında taraflar arasında ödeme için Aton kullanılması durumunda eskiden günlerce süren klasik paralar ile ödeme işlemlerinin anında yapılması sağlanacak. Böyle bir sistemin benimsenmesi durumunda, işlemler anlık olacağı için eskiden olduğu gibi acentelerin IATA ya da havayollarından işlem yapması için gerekli olan yüksek kaporalara da gerek kalmayacak.

… ve diğerleri

Sonuç


Dipnot: Uçuş işleminin parçaları*

Bir uçuş ve konaklama işlemini üç parçaya ayırmak mümkün

  • Uçuş (ya da konaklama) verisinin ve rezervasyonların sisteme ve son kullanıcıya iletilmesi. Bunu uçuşlar için Sabre, Amadeus, konaklama için Hotelspro ve HotelBeds sağlıyor
  • Sistem kullanıcıları arasında bir uçak bileti satın alınması işleminin gerçekleştirilmesi. Burada her servis sağlayıcı kendi sistemini kullanıyor
  • Partiler arasında satın alma sonucu ödenen paranın paylaştırılması. Burada da aynı şekilde herkes kendi yağıyla kavruluyor

Yukarıdaki üç parçadan ilki için sistem ile kullanıcı arasındaki bilgiyi IATA (International Air Transport Association) sağlıyor. Ancak mevcut havayolu taşımacılığında senede 3,7 milyar yolcu taşınırken bunun yalnızca %65'i IATA üzerinden geçiyor. Kalanı ise IATA üyesi olmayan 460 havayolu ile taşınıyor ve aralarında standart bir bilgi paylaşımı yok.

*Further Network’un yayınladığı white paper’dan alındı