MESELE BTC
MESELÂ BTC

ihale Nedir

İhale

Gerek birincil finansal piyasalarda gerekse ikincil finansal piyasalarda menkul kıymet şeklindeki yatırım araçları için sık kullanılan bir yöntemdir.

Örneğin T.C. Hazinesi devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) ve kira sertifikası ihraçlarında TCMB aracılığıyla bu yöntemi çok sık kullanmaktadır.

Ayrıca TCMB'de ihale yöntemi ile DİBS alım veya satımı yapabilmektedir.

DİBS ihaleleri dışında TCMB'nin para politikası uygulaması gereği yapmış olduğu açık piyasa işlemleri (APİ) gereği repo ve ters repo ihaleleri de olabilmektedir.

TCMB ayrıca Türk Lirası karşılığında döviz alım ve satım ihaleleri de düzenleyebilmektedir.

İhale yöntemini Hollanda tipi ve miktar ihalesi olarak ikiye ayırmak mümkündür.

Hollanda ihale tipinde eğer bir yatırım aracının veya finansal ürünün satımı veya borç verilmesi söz konusuysa satıcı ihale düzenleyerek alıcılardan en yüksek fiyat veya faiz oranı verenden başlayarak ilgili yatırım aracını veya finansal ürünü satar veya borç verir. Örneğin TCMB döviz satım ihalelerinde en yüksek alıcıdan başlayarak döviz satmaktadır. Keza aynı şey hazine ihalelerinde de en yüksek birim fiyat veya en düşük getiri oranından satış şeklinde gerçekleşmektedir.

Eğer bir yatırım aracının veya bir finansal ürünün alımı veya borçlanılması söz konusuysa alıcı ihale düzenleyerek en düşük fiyat veya faiz oranı veren satıcıdan veya borç verenden başlayarak ilgili yatırım aracını veya finansal ürünü alır veya borçlanır.

Miktar ihalelerinde ise alış ya da satış fiyatı veya faiz oranı belli olup sadece ihaleye katılanlar almak ya da satmak ya da borç almak veya borç vermek istedikleri miktarları teklif ederler. Fiyat ya da faiz oranı veya getiri oranı belli olduğu için satılacak veya alınacak ya da borç alınacak veya borç verilecek miktar ihaleye girenler arasında belirli kriterlere göre paylaştırılır.

Miktar ihalesine örnek olarak TCMB'nin APİ çerçevesinde para politikası faiz oranından açmış olduğu haftalık repo ihaleleri gösterilebilir.