Kripto para ile neler yapabilirsiniz?

Kripto para ile neler yapabilirsiniz?

Ürün satın almak

Geçmişte kripto para kabul eden bir satıcı bulmak imkansız olmasa da oldukça zordu. Günümüzde ise durum tamamen farklı.

Hem çevrimiçi hem de çevrimdışı satıcılar arasında Bitcoin'i bir ödeme yöntemi olarak kabul eden birçok satıcı var. Satıcılar Overstock ve Newegg gibi devasa online şirketlerden küçük dükkanlara, barlara ve restoranlara kadar uzanıyor. Bitcoin oteller, uçuşlar, mücevherat, uygulamalar, bilgisayar parçaları ve hatta üniversite ödemeleri için bile kullanılabiliyor.

Litecoin, Ripple, Ethereum gibi diğer dijital para birimleri henüz bu kadar yaygın kullanılmıyor. Yine de işlerin daha iyiye gittiği söylenebilir: Apple on farklı kripto para birimini App Store üzerindeki ödemeler için kullanma imkanı getirdi.

Diğer kripto para birimi kullanıcıları da coinlerini istedikleri zaman Bitcoin'e çevirebilir. Dahası, Gift Off gibi yirmiye yakın kripto para birimini kabul eden hediye kartı siteleri var. Bu hediye kartlarıyla her şeyi satın alabilirsiniz.

Son olarak, Bitify ve OpenBazaar gibi sadece kripto para kabul eden satıcılar da var.
 

Yatırım


Kripto paranın yatırım için günümüzdeki en iyi seçenek olduğunu düşünenlerin sayısı az değil. Bitcoin yatırımları ile milyoner olma hikayesine sahip birçok kişi var. Bitcoin, günümüzde en çok tanınan dijital para birimi ve geçtiğimiz yılda bir Bitcoin'in değeri 800 dolardı. Kasım 2017'de bu değer 7000 doları geçti.

En bilinen ikinci kripto para birimi olan Ethereum ise dijital para birimlerinde görülmüş en hızlı yükselişi gösterdi. Mayıs 2016'dan beri değeri en az %2700 arttı. Tüm kripto para birimlerine bakıldığında ise piyasa değerleri 2013'ün ortasından itibaren %10000'den fazla yükseldi.

Kripto paraların yüksek risk içeren yatırımlar olduğu da göz önüne alınmalı. Piyasa değerleri diğer hiçbir mal varlığında görülmeyen şekilde dalgalanıyor. Dahası, kripto paralar düzenlemeye tabi olmadığı için bazı hükümetlerce yasaklanabilir veya borsası hacklenebilir.

Kripto paralara yatırım yapmayı düşünüyorsanız, Bitcoin hala en yaygın olan para birimi. 2017'de kripto piyasasındaki hisseleri %90'dan %40'a belirgin bir düşüş yaşadı. Şu anda ise bazıları gizlilik odaklı, bazıları daha az merkezi olmayan, bazıları ise tamamen Bitcoin'in taklidi olan birçok alternatif mevcut.

Bitcoin satın almak oldukça kolayken -BTC alım satımı yapan birçok borsa var- diğer kripto paraları almak o kadar kolay değil. Bu durum KrakenBitFinexBitStamp gibi devasa borsalar ve Litecoin, Ethereum, Monero, Ripple gibi kripto paraları satmaya başlayanlar sayesinde iyileşiyor. Coin satın almanızın başka yolları da var: bir satıcıyla yüzyüze konuşup satın alabilir veya Bitcoin ATM'si kullanabilirsiniz.

Kripto para satın aldıktan sonra onu saklamanız gerekiyor. Tüm büyük borsalar cüzdan hizmeti de veriyor. Bu oldukça pratik gözükse de, kripto paranızı saklamanın en iyi yolu sabit diskinizde bulunan bir offline cüzdan, hatta bir donanım cüzdanı (hardware wallet). Coinlerinizi saklamanın en güvenli yolu olmasının yanı sıra mal varlığınız üzerindeki kontrolün tamamiyle size ait olmasını sağlıyor.

Diğer tüm yatırımlarda olduğu gibi, kripto paraların piyasa değerlerini ve ilgili haberleri yakından takip etmelisiniz. Coinmarketcap, fiyatları, işlem hacmini, dolaşımda olan coin miktarını ve coinlerin piyasa değerlerini takip etmenize olanak veren bir tek durak çözümü.

Yaşadığınız ülkeye bağlı olarak kripto para ile ticaret yaptığınızda bunu vergi raporunuzda belirtmeniz gerekebilir. Kripto paraların vergilendirilmesi ülkeden ülkeye değişiklik gösteriyor. ABD'de IRS(milli gelirler idaresi) Bitcoin ve diğer kripto paraların döviz yerine mal varlığı olarak vergilendirilmesi gerektiğini belirtti. Yatırımcılar için bu uzun vadeli kazançların ve kripto para alım satımından kaynaklanan kayıpların, her yatırımcının en fazla yüzde 15 olan geçerli değer artışı oranında vergilendirilmesi anlamına gelir.
 

Madencilik 


Madenciler, herhangi bir kripto para ağının en önemli parçası ve tıpkı alım satım gibi, madencilik de bir yatırım çeşidi. Esasen madenciler, ilgili topluluklara muhasebe hizmeti sunuyor. Bilgi işlem güçlerini işlemleri onaylamak ve blockchain adlı dağıtık defter teknolojisinde kaydını tutmak için gerekli olan kriptografik bulmacaları çözmek için kullanıyorlar.

Madencilik ile ilgili en ilgi çekici şeylerden biri de çözülmesi gereken bulmacaların zorluğunun, çözmeyi deneyen insan sayısıyla doğru orantıda artması. Yani, bir kripto paranın bilinirliği ve dolayısıyla madenciliğini yapan kişi sayısı arttığı zaman, süreç zorlaşıyor.

Bitcoin madenciliğiyle servet elde etmiş örnekler mevcut. Eskiden kendi bilgisayarınızı hatta yeterince güçlü bir laptopu kullanarak bile azımsanamayacak bir kazanç elde etmek mümkündü. Günümüzde ise Bitcoin madenciliği ancak endüstriyel seviyede bir madencilik donanımına yatırım yaptığınız zaman kar getiren bir iş. Bu durum, gerekli ekipmanların yanı sıra masrafların arasına yüklü elektrik faturalarını da ekliyor.

Şu anlık yeni başlayan madenciler için uygun maliyetli olan kripto para birimlerinin Litecoin, Dogecoin ve Feathercoin olduğu söyleniyor. Litecoin'in şu anki değeriyle sadece tüketici seviyesinde bir donanımla günlük 50 cent-10 dolar arası kazanabilirsiniz.

Peki madenciler nasıl kar ediyor? Sahip oldukları toplam bilgi işlem gücü ne kadar fazla olursa, kriptografik bulmacaları çözme şansları da o kadar artıyor. Bulmacayı çözdükleri zaman ise transfer ücretinin yanında bir ödül alıyorlar.

Bir kripto para birimi yaygınlaştıkça madenciliğini yapmak da zorlaşıyor ve ödül olarak alınan coin miktarı düşüyor. Bitcoin ilk yaratıldığı zaman başarılı bir madenciliğin ödülü 50 BTC iken günümüzde bu ödül 12.5 BTC. Bunun sebebi ise Bitcoin ağının dolaşımda toplam olarak 21 milyon coin olacak şekilde tasarlanmış olması.

Kasım 2017 itibariyle neredeyse 17 milyon Bitcoin üretilmiş ve dağıtılmış durumda. Ödüller küçüldükçe üretilen her Bitcoin gitgide daha da değerlenecek.

Tüm bu faktörler kripto para madenciliğini önce geleni ödüllendiren bir mücadeleye dönüştürüyor. Yaşadığınız yere göre değişmekle birlikte, madencilik yoluyla kazandığınız para vergilendirmeye ve para transferi düzenlemelerine tabi olabilir. Amerika'da FinCen (Finansal Suçları Engelleme Ağı), kripto para madenciliğinin ve kripto parayı yasal paraya dönüştürmenin para transferi sayılabileceğini belirten bir rehber yayınladı. Bu madencilerin ilgili yasa ve düzenlemelere uymaları gerekebileceği anlamına geliyor.
 

Ödeme yöntemi olarak kabul etmek (iş için)


İş sahibiyseniz ve potansiyel yeni müşteriler arıyorsanız kripto parayı bir ödeme yöntemi olarak kabul etmek iyi bir çözüm olabilir. Kripto paralara ilgi oldukça büyük ve daha da artacak gibi gözüküyor. Büyüyen ilginin yanı sıra kripto para ATMleri de dünya genelinde yaygınlaşıyor. Coin ATM Radar'a göre dünya üzerinde 58 ülkede yaklaşık 1800 ATM bulunuyor.

Öncellikle müşterilerinize kripto para kabul ettiğinizi bildirmeniz gerekir. Kasanın yanında duran bir işaret bu görevi halledebilir. Ödemeler ödeme cihazları, dokunmatik uygulamalar veya QR kod ile cüzdandan yapılabilir.

Kripto paraları ödeme olarak almak için kullanabileceğiniz birçok farklı hizmet sağlayıcısı bulunuyor. CoinPayments güncel olarak 75'ten fazla kripto parayı kabul ediyor ve sadece %0.5 komisyon ücreti alıyor. CryptonatorCoinGate ve sadece Bitcoin kabul eden BitPay gibi hizmet sağlayıcıları da mevcut.

ABD'de Bitcoin ve diğer kripto paralar dönüştürülebilir dijital para birimleri olarak tanınıyor, yani kripto para ile ödeme yapmak nakit, altın veya hediye kartıyla ödeme yapmaktan farksız.

Vergilendirme açısından ise ABD merkezli kripto para kabul eden şirketlerin satış referanslarının, alınan miktarın ve işlem tarihinin kaydını tutmaları gerekiyor. Satış vergisi verilmesi gerekiyorsa, ödenecek tutar satış sırasındaki ortalama döviz kuruna göre hesaplanıyor.